سديد الدين محمد عوفى

مقدمهء مصحح 50

متن انتقادى جوامع الحكايات و لوامع الروايات ( فارسى )

مىدهند و امروز خيلى كميابند و يا به كلى از بين رفته‌اند عبارتند از : تاريخ خلفاى بنى العباس الصولى . تفسير محمد بن كلبى و اديان العرب پسر او ، تاريخ بغداد كاتبى بغدادى ، تاريخ ولات خراسان السلامى ، تاريخ تاجى ابراهيم الصابى ، كتاب الشباب و الشيب المرزبانى و تاريخ ملوك العجم ابن المقفع . طبقه‌بندى منظم از بعضى منابع نشان مىدهد كه عوفى از چنين آثارى براى بيان مطالب واقعى استفاده كرده است مثلا دربارهء تاريخ خلفا ، تاريخچه ( وقايع ساليانه ) الطبرى پيوسته مورد استفادهء وى قرار گرفته است ، در باب پادشاهان قديم ايران از غرر الثعالبى ، شاهنامه فردوسى ، تاريخ ملوك عجم ( محتملا از خداينامهء ابن مقفع ) بهره گرفته است ، مطالب مربوط به طاهريان ، صفاريان و سامانيان مأخوذ از تاريخ ولات خراسان السلامى است دربارهء غزنويان از سه منبع معتبر يعنى تاريخ ناصرى ، تاريخ يمينى العتبى و خلق الانسان بيان الحق نيشابورى و براى آل بويه از تاريخ تاجى يا تاريخ ديالمه و جهت گزارشهاى مربوط به ايلك خانيهء ماوراء النهر از تاريخ تركستان مجد الدين بن عدنان السرخكتى استفاده كرده است ولى متأسفانه سه اثر اخير از بين رفته است ، در خصوص سياست و اداره از سياست‌نامهء خواجه نظام الملك و قابوسنامهء عنصر المعالى استفاده شده است ، مطالب راجع به پيغمبر اكرم ( ص ) و صحابه و زندگى اولياء و بزرگان مذهب از كتاب المغازى محمد بن اسحاق ، ربيع الابرار زمخشرى ، رسالة القشيريهء قشيرى ، اسرار التوحيد محمد بن منور ، تاريخ مشايخ خراسان ، روضات العلماء ، سير الصالحين و قصص الانبياء ، به ترتيب تقدم و تاخر گرفته شده است . حكايات در باب شخصيت‌هاى معروف ديگر كه خود قسمت مهمى از اين كتاب را تشكيل مىدهد از آثار گوناگون بدست آمده است . به عنوان مثال در باب شعرا از يتيمة الدهر ثعالبى ، در باب زنان از سندبادنامه ، بختيارنامه و كليله و دمنه و در مورد معمرين از الشباب و الشيب المرزبانى كه بعدها از ميان رفته است استفاده شده است ( كتاب الشباب و الشيب پس از معمر بن ابو هيثم سجستانى قرار داد ) در دو باب مربوط به صفات پسنديده و مذموم كه شامل مطالب تاريخى بيشمارى است از منابع متعددى استفاده كرده است . دربارهء